Boyabat Ağzında Kullanılan Atasözü ve Deyimler

Davgun bile yapışmaz :

Davgun “taun”  demektir ki veba hastalığının eş anlamlısıdır. Veba bir zamanlar çok yaygın ve öldürücü hastalık olduğu için “davgun bile yapışmaz” derken “Sana Veba Bile Bir Şey Yapmaz” demek istenmektedir.

Atasözsümüz şöyle gerçekleşmiş:

“Fakir bir köylü pazarda malını sattıktan sonra, çocuklarının istediği ama yoksulluk yüzünden bir türlü alamadığı baldan almağa karar verir ve bir kilo bal alır. Çocuklarını sevindireceği için çok mutlu eve varır ama şimdiki gibi hızlı araçlar olmadığı için eve hava iyice karardıktan sonra ulaşır. Ne yazık ki çocukları uyumuştur. Hanımı balı mutfağa koyar.

Eskiden bilindiği gibi uzak köylerden gelenler,  yol üzerindeki köylerde mola verirler ve yatıya kalırlarmış. İşte bizim köylüye de o gece misafir inmiş. Ev sahibi evinde ne hazırda varsa hepsini misafirinin önüne koymuş. Hatta misafiri tatsın diye çocuklarına aldığı balı misafirinin önüne koymuş ve:

-         Çocuklar yesinler diye pazardan bal almıştım, buyur sen de tat, demiş.

Misafir:

-     Çocuklar baldan ne anlar, çocuklar bal yemez, deyip, ev sahiplerinin şaşkın bakışları arasında

tabakta bulunan bir kilo balı yemiş bitirmiş ve dibini de güzelce sıyırmış. Sonra da ev sahibine dönmüş ve :

-    Şu  kabın  içine  biraz  su  koyup  çalkalasam  da  içsem bir şey olur mu? Rahatsızlanır mıyım

acaba, diye sormuş. Sinirlenen ev sahibi kızgın bir şekilde cevap vermiş

-         “Davgun bile yapışmaz”

Acuğu çıkmak:

Ağzımla bir halt yedim Kızılırmak’a onu yıkamaya gidiyorum

Ağzın yokuyla köpek doymak :

Ali müezzinin kepek çördüğü gibi laf söylemek:

Boş mezar bulsa yatacak

Çapanoğlunun abdest suyu gibi olmak

Davgununa yapmamak :

Elini haydar budamak

Evvel bende vardı, alem bana yardı. Şimdi bende yok, alem bana tok

Gavsa daralmak

Gelin geçti ocağa, kırdı kabı kacağı

Götü akça kuş gibi olmak

Habib’in tarlası gibi yanmak

Hemütlü köpeği gibi baş aşağı yatmak

Her gördüğü kiremidi köy sanıp yatmak

Herkesinki gulk olur yatar, bizimki horoz olur öter

Hökümlü olmak

Kaba kaba yükün var şayet saman değilse, tatlı tatlı sözün var şayet yalan değilse

Kavağında boyu var, ama içinde özü yok

Kazık kadar adam olmak

Yılan kırkan olmak

Yüze su çarpmak

Hazırlayan: Mehmet Nuri YILMAZ